رستاخیز
لئون تولستوی
محمد مجلسی
رمان رستاخیزیکی از سه رمان بزرگ تولستوی بار اول در سال 1899 در مجله ی معتبر نیوا منتشر شد وچون به دادگستری و کلیسا به شدت حمله کرد در 1900 با سانسور زیاد به صورت کتاب چاپ شد.تولستوی کتاب را در هفتاد سالگی نوشت ودر حقیقت تفسیر آیه ای از انجیل است که می گوید مسئولیت بر عهده ی کسی است که برای اولین بار کسی را به گناه می اندازد، به خصوص در مسئله ی جنسی .نخلیدف شاهزاده ایست که زمانی در منزل عمه اش خدمتکار جوانی به نام ماسلوا را اغفال می کند و شبی با او همبستر می شود و در ازای آن صد روبل می پردازد و به دنبال کار خود می رود. دختر حامله می شود و عمه ها او رااز خانه اخراج می کنند. نتیجه ی تجاوز شاهزاده سر انجام به فاحشگی منجر می شود. یکی از مسائلی که تولستوی در آثارش مانند کوپن تغلبی مطرح می کند انجام یک گناه یا کار خیر و بعد لوازم منطقی آن گناه و یا کار خیر است . اگر کسی که مرتکب گناه شدو یا کار خیری انجام داد گمان کند که آن گناه و یا کار خیر ربطی به او ندارد در اشتباه محض است. در حقیقت همه ی گناهان به گردن اوست. و یا از نتیجه ی کار خیر بهره مند است .نخلیدف ده سال بعد از آن شب عضو هیئت منصفه ایست که همان دختر یعنی ماسلوا را محاکمه می کنند و او در می یابد که آغاز انحراف دختر از همان شب تجاوز او آغاز شده است و او خود را مقصر اصلی می داند در صورتی که او شاهزاده ای است که همه ی مردم به او احترام می گزارند و عضو هیئت منصفه است و هیچ کس او را مقصر نمی داند . نخلیدف در پی جبران مافات بر می آید و تا سیبری همراه دختر می رود به امیدی که با او ازدواج کند .دختر اگر چه که او را دوست دارد اما نمی پذیرد.
در رمان رستاخیز تولستوی به شدت کلیسا و دولت و قانون را زیر سوال می برد اگر قانون می تواند جلوی ارتکاب جرم را بگیرد پس چرا این همه جرم در طول قرنها صورت گرفته است .تولستوی ایمان ابتدایی و خالص را مطرح می کند . بخشهایی از انجیل متی( آیه های 21 تا 48) را به صورت پنج فرمان در می آورد و می گوید اگر کسی پنج فرمان مسیح را سر لوحه ی زندگی اش قرار دهد هیچ گاه مرتکب جرم و جنایت نمی شود.کشیشان کلیسا هیچ گاه درد مجرمان و رنج مردم عادی را نمی فهمند وکارمندان دولت خودشان گناه کارتر و مجرم تر از گناهکاران و مجرمان عادی هستند .کشیشان کلیسا برای حفظ منافع مادی شان نه ایمان مردم هر کاری را انجام می دهند و اگر کسی به مسیح ایمان داشته باشد و انجیل را جور دیگری تفسیر کند مجرم می شناسند وحاکمان که با کلیسا همدست هستند آن را به صورت قانون در آورده اند که اگر کسی بر ضد دین رسمی کشور تبلیغ کند به زندان با اعمال شاقه محکوم می شود .از نظر تولستوی این دولت و کلیسا است که عامل اصلی جرم و جنایت است در صورتی که این مجرمان در ناز و نعمت و در کاخ ها زندگی می کنند ولی مردمان بی گناه عادی را به کنده و زنجیر می کشند. به سیبری تبعید می کنند و در آنجا می پوسند و می میرند .