کارگاه خرد

آریوس

آریوس در حدود 256 به دنیا آمد و در 336 در گذشت ویل دورانت به نقل از مورخی آریوس را چنین توصیف می کند" آريوس… بلند بالا و باريك بود، نگاهي اندوهناك داشت و آثار رياضت و خشكي از ظاهرش هويدا بود. به طوري كه از لباسش برمي‌آمد ـ قباي كوتاه بي‌آستين، شالي به منزلة روپوش ـ از جملة زهاد بود. طرز حرف زدنش شيرين و سخنانش اقناع كننده بود. دوشيزگان تارك دنيا، كه در اسكندريه زياد بودند، احترام فراواني به او مي‌گذاشتند و در ميان روحانيون عاليمقام هواخواهان وفادار بسيار داشت"[1].آریوس یکی از کشیشان شهر اسکندریه بود که منکر الوهیت مسیح شد و انسان بودن مسیح را مطرح کرد او عقیده داشت که مسیح پسر خدا اما هم ذات او نیست یعنی عیسی مخلوق خدا است مانند خدا ازلی و ابدی نیست اگر چه که اولین مخلوق خدا است . دلیلش این بود که اگر پسر به وسيله پدر به وجود آمده است بايد حادث باشد. در اين صورت، نمي‌تواند با پدر از لحاظ ابديت، يكسان باشد. به علاوه، اگر مسيح، آفريده شده است، بايد كه از عدم به وجود آمده باشد، نه از ذات پدر. پس با پدر از يك ذات نبوده است. او انسانی است که حتی می تواند گناه انجام دهد اما انسانی است که مشمول لطف و رحمت خداوند واقع شده است .اندیشه ی آریوس به شدت در میام مسیحیان و حتی اسقفان و کشیشان رواج پیدا کرد و موجب مشاجرات زیادی گردید اسقف او در شهر اسکندریه به شدت با او مخالف بود به همین خاطر بین مسیحیان اختلاف افتاد . کنستانتین که تازه مسیحی شده بود و در پی یکی کردن دین مردم بود تا براحتی بتواند بر آنان حکومت کند، شورایی در نیقیه در سال 325 تشکیل داد و خود رهبری آن را به عهده گرفت و در آنجا تصویب شد که مسیح هم جوهر با پدر و شخص دوم است . با اینکه در باره ی نظر آریوس این شورا تشکیل شده بود اما آریوس و طرفدارانش را به این شورا دعوت نکردند و آنها نیز مصوبه ی شورا را رد کردند .آتاناسیوس ، اسقف اسکندریه او را با خود آورده بود، از مخالفین سر سخت آریوس بود و در مجموع نظر او تصویب شد و بعد ها در سال 381 شورای عمومی دیگری در قسطنطنیه تشکیل شد و روح القدس را نیز به عنوان شخص سوم و هم ذات با پدر و مسیح تصویب کرد که اقانیم سه گانه ی مسیحیت را تشکیل می دهند .